Hamam
Halkın yıkanmasına mahsus binalar olan Türk hamamları, özel düzenlerle ısıtılan, sıcak, soğuk akar suyu olan, kapalı, kagir yapılar olup, kubbeli veya çatılı bir soyunmalık mekanı, ılıklık denen fazla da geniş olmayan bir ara bölüm ve esas yıkanma bölümünden oluşmaktadır. Soyunma bölümüne soyunmalık veya camegah (camekan) denir. Sıcaklık denilen yıkanma bölümünde ; ortasında göbek taşı bulunan geniş bir mekânın etrafına sıralanmış, halvet denilen kapalı, bir kısmının önü açık bir kısmı oda şeklinde yıkanma hücrelerinden oluşmaktadır.
Hamam Örnekleri
ANTALYA PAZAR HAMAMI
BOLU-MERKEZ-ORTA ( YILDIRIM BEY)
ANKARA-ALTINDAĞ-EYNE BEY ( SUBAŞI-ESKİ ) HAMAMIAZIT ) HAMAMI
İSTANBUL-EMİNÖNÜ-HASEKİ HAMAMI
AMASYA-MERKEZ-MUSTAFA BEY HAMAMI
EDİRNE-MERKEZ SOKULLU ( ÜÇ ŞEREFELİ ) HAMAMI
İZMİR-BERGAMA HACI HEKİM HAMAMI
ANTALYA PAZAR HAMAMI
Antalya İli Merkez Balbey Mahallesinde bulunan Pazar Hamamı çifte hamam şeklinde yapılmış bir Osmanlı hamamıdır.
Hamamın inşa kitabesi yoktur 1811 M (1226 H) tarihli vakfiyesinden XIX. Yüzyıl başında yapıldığı anlaşılmaktadır. Beden duvarları moloz taş ve kesme taştan inşa edilen hamamın üst örtüsü tuğladır. Hamamın erkekler kısmı soğukluk, ılıklık, ve sıcaklık bölümlerinden oluşmuştur. Kadınlar kısmının ise ılıklık ve sıcaklık kısmı mevcuttur. Soğukluk kısmı döşemesi onarım sırasında yapılan kazılarda ortaya çıkmıştır.
Hamam yap işlet devret modeli ile 10 yılığına ihale edilmiştir. Hediyelik eşya satış yeri ve kafeterya olarak onarımı tamamlanmış, kabulü yapılmıştır.
Başa Dön
AMASYA-MERKEZ-MUSTAFA BEY HAMAMI
Hamam Yörgüç Paşazade Mustafa Bey tarafından 1436 yılında yaptırılmıştır. Hamam tek planlıdır
Yapı soyunmalık, soğukluk ve sıcaklık mekânlarından oluşmaktadır. Soyunmalık kare planlı ve üzeri Türk üçgenlerine oturan kubbe ile örtülüdür. Soğukluk kısmı kare planlı ve duvarları nişlidir. Bu mekânın üzeri kubbe örtülüdür. Sıcaklık iki ayrı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölüde dört ayrı yıkanma nişi bulunmaktadır. İkinci bölüm haçvari planlıdır. Her bir cephede birer nişi yer almaktadır. İkinci bölümde kubbe ile örtülü iki halvet hücresi bulunmaktadır. Sıcaklıktaki iki ayrı mekânın üzeri kubbe ile örtülmüştür. Sıcaklığın arkasında külhan kısmı yer almaktadır.
Başa Dön
ANKARA-ALTINDAĞ-EYNE BEY ( SUBAŞI-ESKİ ) HAMAMI
Hamam Sultan I. Murad'ın Subaşılarından Eyne tarafından 14. yüzyılda yaptırılmıştır. Hamam tek planlıdır.
Hamam soyunmalık, ılıklık ve sıcaklık bölümlerinden oluşmaktadır. Soyunmalık dikdörtgen planlı, dört devşirme sütun üzerine ahşap çatı ile örtülüdür. Ilıklık kare planlıdır. Ilıklığın kubbesine geçiş baklavalı kasnakla geçilmektedir. Sıcaklık kare planlıdır. Bu mekân dört eyvan dört köşe hücresinden oluşmaktadır. Sıcaklık mekânının üzeri kubbe ile örtülüdür. Halvet hücreleri kubbe ile örtülüdür. Sıcaklığın gerisinde külhan yer almaktadır. Duvarlar moloz taş örgülü, kubbe ve tonozlar tuğla malzeme ile örülmüştür.
Başa Dön
İSTANBUL-EMİNÖNÜ-HASEKİ HAMAMI
Hamam Kanuni Sultan Süleyman'ın baş hasekisi Hürrem Sultan tarafından 1556-57 yılında Mimar Sinan'a yaptırılmıştır. Yapı çifte planlıdır.
Hamam değişik plan düzenlemesi ile dikkati çekmektedir. Çifte planlı hamamlar genellikle sırt sırta bitişik vaziyette inşa edilirken, Haseki hamamı kuzey-güney yönünde uzanmakta, erkekler kısmı kuzeye, kadınlar kısmı güneye yerleştirilmiştir. Erkekler ve kadınlar kısmı birbirinin simetriğidir. Birbirlerinden farkları giriş kısımlarının değişik şekilde düzenlenmesidir. Erkekler kısmının girişi revaklı olarak, kadınlar kısmı revaksız olarak inşa edilmiş ve kadınlar kısmının kapısı batı cepheye yerleştirilmiştir. Her iki kısımda soyunmalık, ılıklık ve sıcaklık mekânlarından oluşmaktadır. Soyunmalığın üzeri kubbe ile örtülü ve kubbenin ortasında aydınlık feneri yer alır. Enine dikdörtgen planlı ılıklık üç kubbe ile örtülüdür. Sıcaklık ortada kubbe ile örtülüdür. Sıcaklıkta dört eyvan ile dört adet köşe halvet hücreleri yer almaktadır.
Başa Dön
BOLU-MERKEZ-ORTA ( YILDIRIM BEYAZIT ) HAMAMI
Hamam Yıldırım Beyazıt tarafından M.1388 yılında Mimar Ömer ibni İbrahim'e yaptırılmıştır. Yapı 1908 yılında onarım görmüş ve çifte planlıdır.
Hamam soyunmalık, ılıklık ve sıcaklık mekânlarından oluşmaktadır. Erkekler kısmında sıcaklık kare planlı ve üzeri Türk üçgenleri kasnağa oturan kubbe ile örtülüdür. Kubbenin ortasında aydınlık feneri yer almaktadır. Ilıklık kare planlı ve üzeri kubbe ile örtülüdür. Sıcaklık kare planlıdır. Üzeri kubbeli mekânın batı ve kuzey cephelerinde Bursa kemerli nişler, doğu ve güneybatıda kubbeli halvet hücreleri bulunmaktadır. Kadınlar kısmı erkekler kısmından daha farklı düzenlenmiştir.
Başa Dön
EDİRNE-MERKEZ SOKULLU ( ÜÇ ŞEREFELİ ) HAMAMI
Hamam 17. yüzyılda Sokullu Mehmet Paşa tarafından Mimar Sinan'a yaptırılmıştır. Yapı çifte planlıdır.
Hamam soyunmalık, ılıklık ve sıcaklık mekânlarından oluşmaktadır. Erkekler kısmının soyunmalık kısmının önünde ortada kubbe ve yanlarda tonozla örtülü revak yer almaktadır. Kadınlar kısmının soyunmalık kısmının dış cephesine bitişik dükkânlar yol açımı nedeni ile yıkılmış, günümüzde duvardaki kalıntıları korunmuştur. Sıcaklık kare planlı ve üzeri kubbe ile örtülüdür. Kubbenin ortasında aydınlık feneri yer almaktadır. Ilıklık dikdörtgen planlı ve üzeri aynalı tonoz örtülüdür. Sıcaklık ortada kubbe ile örtülü, dört adet tonoz örtülü eyvan ile dört adet kubbeli köşe hücresinden oluşmaktadır. Kadınlar kısmının soyunmalığında eyvanlar bulunmamaktadır. Sadece iki halvet hücresi mevcuttur. Hamamın duvarları taş ve tuğla ile almaşık düzende örülmüştür.
Başa Dön
İZMİR BERGAMA HACI HEKİM HAMAMI
İzmir ili Bergama ilçesinde bulunan Hacı Hekim (Çarşı) Hamamı çifte hamam olarak 919 H./ 1513 M tarihinde yapılmıştır. Hamamın her iki bölümünde de kare planlı soğukluk ve ılıklık merkezi mekanlı sıcaklıkları ile Türk hamamlarının genel şemalarına uygun planlanmıştır.Erkek kısmı girişi ana yol üzerinden, kadınlar kısmı girişi ise yan cepheden açılmış olup üzerinde inşa kitabesi yer almaktadır.
Başa Dön
